Η επιστημονική γνώση και η διεπιστημονική εμπειρία στην υπηρεσία της παιδικής προστασίας
Το Κ.Δ-Η.Φ. ΑμεΑ «Σύμπλευση» Καστοριάς συμμετείχε στο διεθνές συνέδριο «Connect to Protect – Children & Youth at Risk», που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 5 και 6 Οκτωβρίου 2026, αναδεικνύοντας τη σημασία της επιστημονικής τεκμηρίωσης, της έγκαιρης αναγνώρισης ενδείξεων κινδύνου και της συντονισμένης παρέμβασης για την προστασία των παιδιών.
Η συμμετοχή της επιστημονικής ομάδας της «Σύμπλευσης» περιλάμβανε δύο συμπληρωματικές παρουσιάσεις, οι οποίες προσέγγισαν το ζήτημα της παιδικής προστασίας τόσο μέσα από τη βιβλιογραφική τεκμηρίωση όσο και μέσα από την εφαρμογή της επιστημονικής γνώσης στην επαγγελματική πράξη.
- Θεωρητική προσέγγιση: Αναγνώριση, ακρόαση και πρόληψη της βίας κατά των παιδιών με αναπηρία
Η Ευγενία Σιάγα, Ψυχολόγος του Κ.Δ-Η.Φ. ΑμεΑ «Σύμπλευση» Καστοριάς, παρουσίασε την εισήγηση με τίτλο: “When the Voice Sounds Different: Violence, Disability and Barriers to Disclosing Child Abuse”
Η παρουσίαση εστίασε στα εμπόδια που δυσχεραίνουν την αναγνώριση και την αποκάλυψη της βίας κατά των παιδιών με αναπηρία, αναδεικνύοντας τρεις αλληλένδετους πυλώνες παιδικής προστασίας: την αναγνώριση, την ακρόαση και την πρόληψη. Μέσα από βιβλιογραφική ανασκόπηση, αναδείχθηκε η αυξημένη ευαλωτότητα που μπορεί να συνδέεται με κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως η κοινωνική απομόνωση, η εξάρτηση από πρόσωπα φροντίδας, το στίγμα και η περιορισμένη πρόσβαση σε προσβάσιμους μηχανισμούς αναφοράς και προστασίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη οι επαγγελματίες να αναγνωρίζουν τις εξατομικευμένες μορφές επικοινωνίας κάθε παιδιού. Η έκφραση δεν περιορίζεται στον προφορικό λόγο, αλλά μπορεί να εκδηλώνεται μέσα από χειρονομίες, εικόνες, συμπεριφορές και εναλλακτικά συστήματα επικοινωνίας. Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της πρόληψης, της κατάλληλης εκπαίδευσης των επαγγελματιών και της δημιουργίας ασφαλών, προσβάσιμων περιβαλλόντων, στα οποία κάθε παιδί μπορεί να εκφράσει τις ανάγκες του και να εισακουστεί.
Κεντρικό μήνυμα της εισήγησης ήταν ότι η σιωπή δεν πρέπει να εκλαμβάνεται αυτομάτως ως απουσία προβλήματος. Η ουσιαστική προστασία προϋποθέτει να δημιουργούμε τις συνθήκες που επιτρέπουν σε κάθε παιδί να επικοινωνήσει με τον δικό του τρόπο.
- Εφαρμογή στην πράξη: Μελέτη περίπτωσης και διεπιστημονική διαχείριση
Στη συνέχεια, η Σοφία Αφεντούλη, Κοινωνική Λειτουργός του Κ.Δ.-Η.Φ. ΑμεΑ «Σύμπλευση» Καστοριάς, παρουσίασε τη μελέτη περίπτωσης με τίτλο: “ Minor Child with a syndrome: Indications of Neglect, Protective Intervantion and Multidisciplinary Therapeutic Management at Simplefsi ”
Η εισήγηση ανέδειξε τον ρόλο της κοινωνικής εργασίας στην αναγνώριση ενδείξεων που χρήζουν προσεκτικής διερεύνησης, στην αξιολόγηση των αναγκών προστασίας ενός ανηλίκου ΑμεΑ και στον σχεδιασμό κατάλληλων υποστηρικτικών παρεμβάσεων. Μέσα από την επαγγελματική εμπειρία της επιστημονικής ομάδας της «Σύμπλευσης», παρουσιάστηκε η σημασία της συστηματικής παρατήρησης, της τεκμηριωμένης αξιολόγησης και της συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων, με γνώμονα τις ανάγκες, την ασφάλεια και τα δικαιώματα του παιδιού. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη διεπιστημονική προσέγγιση, στην υπεύθυνη διαχείριση προβληματισμών που αφορούν την επάρκεια της φροντίδας και στην ανάγκη οι παρεμβάσεις να σχεδιάζονται με επαγγελματική δεοντολογία, αναλογικότητα και σεβασμό στην ιδιωτικότητα του παιδιού και της οικογένειάς του.
Η μελέτη περίπτωσης ανέδειξε το γεγονός ότι η προστασία δεν εξαντλείται στην αναγνώριση μιας δυσκολίας. Απαιτεί αξιολόγηση, συνεργασία, παρακολούθηση και συνεχής προσαρμογή της υποστήριξης, ώστε να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες του παιδιού.
Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε με γνώμονα την προστασία του απορρήτου, χωρίς δημοσιοποίηση προσωπικών στοιχείων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ταυτοποίηση του ανηλίκου ΑμεΑ ή της οικογένειάς του.
Από την επιστημονική τεκμηρίωση στην υπεύθυνη παρέμβαση
Οι δύο εισηγήσεις ανέδειξαν τη συμπληρωματική σχέση μεταξύ θεωρίας και πράξης στην παιδική προστασία. Η βιβλιογραφική γνώση για τα εμπόδια αναγνώρισης και αποκάλυψης της βίας συνδέθηκε με την καθημερινή επαγγελματική ευθύνη για την αξιολόγηση αναγκών, την έγκαιρη κινητοποίηση και τη διεπιστημονική υποστήριξη.
Η συμμετοχή στο συνέδριο αποτέλεσε ευκαιρία επιστημονικής ανταλλαγής, ανάδειξης της εμπειρίας της δομής και ενίσχυσης του διαλόγου γύρω από την προστασία των παιδιών με αναπηρία και αυξημένες ανάγκες φροντίδας.
Για την Διοίκηση και την Διεπιστημονική Ομάδα του Κ.Δ.-Η.Φ. ΑμεΑ «Σύμπλευση» Καστοριάς, η επιστημονική επιμόρφωση, η συνεργασία μεταξύ επαγγελματιών και η διαρκής βελτίωση των πρακτικών φροντίδας αποτελούν ουσιαστικά στοιχεία μιας προσέγγισης που θέτει τον άνθρωπο και τα δικαιώματά του στο επίκεντρο.
Γιατί κάθε παιδί αξίζει να προστατεύεται, να ακούγεται και να αντιμετωπίζεται με αξιοπρέπεια. Και η ουσιαστική προστασία αρχίζει όταν η επιστημονική γνώση συναντά την υπεύθυνη πράξη.
