Στη Δομή μας αναγνωρίζουμε πως η φροντίδα των ατόμων με κινητικές δυσκολίες απαιτεί εξειδίκευση, συνέπεια και κυρίως σεβασμό. Ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα υγείας που καλούμαστε να διαχειριστούμε είναι η πρόληψη και η αντιμετώπιση των κατακλίσεων (έλκη πίεσης), μια συχνή, αλλά αποτρέψιμη επιπλοκή.
Τι είναι οι κατακλίσεις;
Οι κατακλίσεις είναι βλάβες στο δέρμα και τους υποκείμενους ιστούς, που προκαλούνται από παρατεταμένη πίεση, τριβή ή συνδυασμό αυτών, συνήθως πάνω σε οστικές προεξοχές (όπως οι γλουτοί, οι πτέρνες, το ιερό οστό ή οι αγκώνες). Εμφανίζονται συχνότερα σε άτομα που:
Δεν μπορούν να μετακινηθούν αυτόνομα
Παραμένουν καθιστά ή κατακεκλιμένα για μεγάλα χρονικά διαστήματα
Έχουν μειωμένη αισθητικότητα ή αντίληψη πόνου
Αντιμετωπίζουν διατροφικά προβλήματα ή αφυδάτωση
Κίνδυνοι και επιπλοκές:
Οι κατακλίσεις δεν είναι απλώς πληγές. Αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, μπορούν να οδηγήσουν σε:
Τοπικές λοιμώξεις (κυτταρίτιδα, αποστήματα)
Νέκρωση ιστών
Σηψαιμία, αν η λοίμωξη εισχωρήσει στο αίμα
Πόνο και ψυχολογική επιβάρυνση του ατόμου
Πρόληψη: Ο ακρογωνιαίος λίθος της φροντίδας
Στο κέντρο μας εφαρμόζουμε καθημερινές, εξατομικευμένες πρακτικές για την
πρόληψη των κατακλίσεων:
- Συχνές αλλαγές θέσης
Οι ωφελούμενοι που παραμένουν σε αναπηρικά αμαξίδια ή κατακεκλιμένοι, μετακινούνται ανά 1-2 ώρες, με ήπιους και ασφαλείς χειρισμούς. Η θέση τους επαναξιολογείται τακτικά.
- Χρήση εξειδικευμένων υποστηρικτικών μέσων
Χρησιμοποιούνται αεροστρώματα, μαξιλάρια και επιθέματα, τα οποία μειώνουν την πίεση στα σημεία υψηλού κινδύνου. - Έλεγχος και φροντίδα δέρματος
Το νοσηλευτικό προσωπικό παρατηρεί καθημερινά την κατάσταση του δέρματος, αναζητώντας ερυθρότητα, οίδημα ή σκληρότητα σε ευαίσθητα σημεία. Καθαρίζεται και ενυδατώνεται σωστά, χωρίς ερεθιστικά προϊόντα. - Επαρκής ενυδάτωση και διατροφή:
Η διατροφή παίζει κρίσιμο ρόλο στην ανθεκτικότητα του δέρματος. Συστήνουμε στους ωφελούμενους να λαμβάνουν επαρκή πρωτεΐνη, βιταμίνες (ιδίως C και E), ψευδάργυρο και υγρά.
Αντιμετώπιση: Όταν η πρόληψη δεν αρκεί
Αν διαπιστωθεί κάκωση δέρματος ή κατάκλιση:
- Εφαρμόζονται κατάλληλοι καθαρισμοί και επιθέματα ανάλογα με το στάδιο της κατακλίσεως, υπό την καθοδήγηση του Ιατρού Γενικού Χειρουργού.
- Γίνεται καθημερινή παρακολούθηση της επούλωσης και αλλαγές τραύματος.
- Επαναξιολογείται το πρόγραμμα φροντίδας, για να εντοπιστεί η αιτία (π.χ. κακή θέση, ανεπαρκής στήριξη).
Η θεραπεία είναι πολύπλευρη και απαιτεί συνέπεια, ευαισθησία και συνεργασία όλης της ομάδας.
Η φροντίδα ως πράξη αξιοπρέπειας
Στη «Σύμπλευση» Κοζάνης πιστεύουμε ότι κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα σε ζωή με αξιοπρέπεια και χωρίς πόνο. Η πρόληψη των κατακλίσεων δεν είναι απλώς τεχνική – είναι μέρος της φιλοσοφίας μας: σεβασμός στο σώμα, στην ατομικότητα και στις ανάγκες κάθε ωφελούμενου.
Το νοσηλευτικό προσωπικό μας φροντίζει καθημερινά όχι μόνο για την υγεία, αλλά και για την ποιότητα ζωής των ανθρώπων που μας εμπιστεύονται. Η παρουσία δε των Ιατρών κατάλληλων ειδικοτήτων εξασφαλίζει ότι όλα θα πραγματοποιηθούν κάτω από τα μέγιστα standards ποιότητας.
Βιβλιογραφία:
National Pressure Injury Advisory Panel (NPIAP). www.npiap.com
European Pressure Ulcer Advisory Panel. Prevention and Treatment of Pressure
Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline. EPUAP/NPIAP/PPIA, 2019.
Τσελεπής, Ε. (2012). «Νοσηλευτική Φροντίδα Ασθενών με Κατακλίσεις». Εκδόσεις
Βήτα.
Perry, A.G., Potter, P.A. (2017). Fundamentals of Nursing. Elsevier editions.
Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός – Τμήμα Νοσηλευτικής.
Βιβλιογραφία:
National Pressure Injury Advisory Panel (NPIAP). www.npiap.com
European Pressure Ulcer Advisory Panel. Prevention and Treatment of Pressure
Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline. EPUAP/NPIAP/PPIA, 2019.
Τσελεπής, Ε. (2012). «Νοσηλευτική Φροντίδα Ασθενών με Κατακλίσεις». Εκδόσεις
Βήτα.
Perry, A.G., Potter, P.A. (2017). Fundamentals of Nursing. Elsevier editions.
Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός – Τμήμα Νοσηλευτικής.
