Η οστεοπόρωση είναι μία από τις πιο συχνές παθήσεις του σκελετού και συχνά αποκαλείται «η σιωπηλή νόσος». Αυτό συμβαίνει επειδή εξελίσσεται χωρίς εμφανή συμπτώματα, έως ότου προκύψει ένα κάταγμα — συνήθως σε περιοχές όπως ο καρπός, το ισχίο ή η σπονδυλική στήλη. Η πάθηση χαρακτηρίζεται από σταδιακή απώλεια οστικής μάζας και αλλοίωση της μικροαρχιτεκτονικής των οστών, γεγονός που καθιστά τον σκελετό πιο εύθραυστο και επιρρεπή σε τραυματισμούς (Pouresmaeili et al., 2018).
Η οστεοπόρωση εμφανίζεται όταν η φυσική διαδικασία ανανέωσης των οστών διαταράσσεται. Κανονικά, τα οστά διαρκώς καταστρέφονται και αναδομούνται. Με την ηλικία, όμως, η δημιουργία νέου οστού δεν συμβαδίζει με την αποδόμηση του παλιού, οδηγώντας σε καθαρή απώλεια οστικής πυκνότητας (Coats, 2022).
Οι βασικοί παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν την εμμηνόπαυση και τη μείωση των οιστρογόνων, τη χαμηλή πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D, τη σωματική αδράνεια, το κάπνισμα, την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, τη μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών, καθώς και το οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης (Makras et al.,
2019; NIAMS, 2023).
Η διάγνωση της οστεοπόρωσης γίνεται κυρίως μέσω της μέτρησης οστικής πυκνότητας (BMD) με τη μέθοδο DXA (Dual-energy X-ray Absorptiometry). Το αποτέλεσμα εκφράζεται με τον δείκτη T-score: τιμές μεταξύ -1 και -2,5 δείχνουν οστεοπενία, ενώ τιμή μικρότερη ή ίση με -2,5 επιβεβαιώνει την ύπαρξη οστεοπόρωσης. Το εργαλείο FRAX υπολογίζει τον δεκαετή κίνδυνο κατάγματος, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία, το φύλο, το βάρος, το ιστορικό καταγμάτων και άλλους παράγοντες (Willers et al., 2022).
Η θεραπεία της οστεοπόρωσης στοχεύει στην επιβράδυνση της απώλειας οστικής μάζας και στη μείωση του κινδύνου καταγμάτων. Περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή (διφωσφονικά, αναβολικές θεραπείες, βιολογικούς παράγοντες), συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D, άσκηση με βάρη ή αντιστάσεις, διακοπή καπνίσματος και πρόληψη πτώσεων (Morin et al., 2023; Bone Health & Osteoporosis Foundation, 2024).
Η πρόληψη της οστεοπόρωσης ξεκινά από τη νεαρή ηλικία. Η διατήρηση δυνατών οστών απαιτεί επαρκή πρόσληψη ασβεστίου (1.000–1.200 mg/ημέρα) και βιταμίνης D (600–800 IU/ημέρα), τακτική άσκηση, αποφυγή καπνίσματος και υπερβολικού αλκοόλ. Η καλή φυσική κατάσταση και η σωστή διατροφή αποτελούν τους πιο ισχυρούς συμμάχους ενάντια στην απώλεια οστικής μάζας (Bone Health & Osteoporosis Foundation, 2024).
Η οστεοπόρωση είναι μια πάθηση που εξελίσσεται αθόρυβα, αλλά μπορεί να προληφθεί και να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Με τακτικό έλεγχο, ισορροπημένη διατροφή, άσκηση και σωστή ιατρική καθοδήγηση, είναι δυνατόν να διατηρηθεί η οστική υγεία και να μειωθεί ο κίνδυνος καταγμάτων.
Πηγές :
Κατευθυντήριες γραμμές για τη διάγνωση και αντιμετώπιση της Οστεοπόρωσης στην Ελλάδα. Ελληνικό Ίδρυμα Οστεοπόρωσης (ΕΛ.Ι.ΟΣ) και Ελληνική Εταιρεία Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης. Διαθέσιμο στο: https://ere.gr/assets/files/scientific/21_secured_COVER.pdf
Υπουργείο Υγείας / Ε.Ε.Μ.Μ.Ο. (Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία). Οδηγίες διάγνωσης και θεραπείας της οστεοπόρωσης. Διαθέσιμο στο: https://www.moh.gov.gr/articles/health/domes-kai-draseis-gia-thn-
ygeia/kwdikopoihseis/therapeytika-prwtokolla-syntagografhshs/diagnwstika-kai- therapeytika-prwtokolla-syntagografhshs/5413-diagnwstika-kai-therapeytika- prwtokolla-osteoporwshs
Osteon – «Οστεοπόρωση: Αίτια – Συμπτώματα – Θεραπεία». Ιατρική ενημερωτική ιστοσελίδα. Διαθέσιμο στο: https://osteon.gr/conditions/osteoporosi/ Theodorides Knee Surgeon Blog – «Οστεοπόρωση: Διάγνωση και Θεραπεία». Διαθέσιμο στο: https://www.theodorideskneesurgeon.gr/blog/osteoporosis Arthritis Greece – «Τι είναι οστεοπόρωση». Ελληνικός οργανισμός ρευματοπαθειών. Διαθέσιμο στο: https://www.arthritis.org.gr/revmatikes-pathisis/osteoporosi/
ΕΕΦΑΜ – «Οστεοπόρωση, το χρόνιο νόσημα που όμως θεραπεύεται». Διαθέσιμο στο: https://eefam.gr/osteoporosi-to-chronio-nosima-pou-omos-therapevetai/
