Εισαγωγή
Η φιλία αποτελεί μια από τις πιο θεμελιώδεις κοινωνικές σχέσεις στη ζωή του ανθρώπου, επηρεάζοντας καθοριστικά την ψυχοκοινωνική ανάπτυξή του. Οι φιλίες, διαδραματίζουν προστατευτικό ρόλο, κυρίως κατά την αναπτυξιακή περίοδο της παιδικής ηλικίας και της εφηβείας, και επηρεάζουν σημαντικά τη συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη.
Ορισμός της παιδικής ηλικίας
Η παιδική ηλικία αφορά την περίοδο από την γέννηση έως την έναρξη της εφηβείας, περίπου δηλαδή μέχρι τα 12 έτη. Κατά τη διάρκεια αυτής της αναπτυξιακής περιόδου, τα παιδιά αναπτύσσουν βασικές δεξιότητες, όπως η γλώσσα, η κινητικότητα και η κοινωνική αλληλεπίδραση. Οι φιλίες που δημιουργούνται σε αυτή την ηλικία βασίζονται κυρίως στο κοινό παιχνίδι και στις κοινές δραστηριότητες, θέτοντας τα θεμέλια της ανάπτυξης κοινωνικών δεξιοτήτων και της συναισθηματικής ανάπτυξης.
Ορισμός της εφηβείας
Η εφηβεία είναι η μεταβατική περίοδος από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση, ξεκινώντας περίπου από τα 12 έτη, και διαρκώντας μέχρι τα 18- 19 έτη. Η περίοδος αυτή, χαρακτηρίζεται από σημαντικές βιολογικές, ψυχολογικές και κοινωνικές αλλαγές. Οι έφηβοι αναζητούν την ταυτότητά τους, επιδιώκουν την απόκτηση περισσότερης ανεξαρτησίας και διαμορφώνουν τις δικές τους αξίες και πεποιθήσεις. Η φιλία σε αυτή την περίοδο αποκτά βαθύτερο νόημα, καθώς οι έφηβοι αναζητούν την κατανόηση, τη στήριξη και την αποδοχή.
Ο ρόλος της φιλίας στη ζωή των παιδιών και εφήβων
Πιο συγκεκριμένα, η ύπαρξη φίλων συντελεί στην ανάπτυξη δεξιοτήτων επικοινωνίας, συναισθηματικής ρύθμισης και συνεργασίας, οι οποίες είναι κρίσιμες για τη μελλοντική κοινωνική προσαρμογή, ενώ παράλληλα προσφέρει συναισθηματική στήριξη, δημιουργεί αισθήματα αποδοχής και ενισχύει την αυτό-εικόνα (Rubin, Bukowski & Bowker, 2015). Σε περιόδους κατά τις οποίες τα παιδιά βιώνουν δυσκολίες, άγχος και στρες, έρευνες δείχνουν πως η ποιότητα των φιλικών σχέσεων βοήθα σημαντικά στη συναισθηματική ρύθμιση και στη ψυχική ανθεκτικότητα (Nangle et al, 2003).
Κατά την εφηβεία, οι φίλοι διαδραματίζουν σπουδαίο ρόλο στη διαμόρφωση της ταυτότητας, προσφέροντας ένα πλαίσιο πειραματισμού με διαφορετικούς ρόλους και πεποιθήσεις. Τέλος, η ύπαρξη ισχυρών φιλικών δεσμών, έχει δείξει πως βοηθά στη μείωση καταθλιπτικών συμπτωμάτων και στο αίσθημα της μοναξιάς, καθώς και στην ανάπτυξη προσωπικότητας και κοινωνικής ταυτότητας(Bagwell & Schmidt, 2011).
Συμπερασματικά λοιπόν, η φιλία αποτελεί θεμέλιο λίθο στην αναπτυξιακή διαδικασία του ατόμου. Μέσω αυτής, παιδιά και έφηβοι αντιμετωπίζουν καθημερινές προκλήσεις, «χτίζουν» τις πεποιθήσεις τους και την προσωπικότητά τους, αισθάνονται ότι ανήκουν και μοιράζονται εμπειρίες, ιδέες, προβληματισμούς και συναισθήματα, γεγονός που συντελεί στην ανάπτυξη υγιών ενηλίκων, με περισσότερα συναισθηματικά εφόδια και ψυχική σταθερότητα.
Στο Κέντρο μας, λοιπόν, επιδιώκεται η ενίσχυση της κοινωνικοποίησης και η δημιουργία δεσμών μεταξύ των ωφελουμένων μας, μέσα από δραστηριότητες, δράσεις και παιχνίδια, που προάγουν τη φιλία και την συνεργασία. Η φιλία αντιμετωπίζεται ως θεμελιώδες εργαλείο ψυχικής ανθεκτικότητας και υγιούς ψυχοσυναισθηματικής ανάπτυξης.
Bagwell, C. L., & Schmidt, M. E. (2011). Friendships in childhood and
adolescence. Guilford Press.
Camacho, L., Martinez, I., & Garcia-Fernadez, J. M. (2022). The role of
frieneship in adolescents’ and children’s development: A protective factor for
mental health.
Nangle, D.W., Erdley, C. A., Newman, J.E., Mason, C.A., & Carpenter, E. M.
(2003). Popularity, friendship quantity, and friendship quality: Interactive
influences on children’s loneliness and depression. Journal of clinical child
and adolescence psychology.
Rubin, K.H., Bukowski, W. M., & Bowker, J. C. (2015). Children’s peer
relations in the context of the family. Guilford Press.
